{"id":12838,"date":"2021-12-08T16:17:12","date_gmt":"2021-12-08T09:17:12","guid":{"rendered":"http:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/?p=12838"},"modified":"2021-12-08T16:17:12","modified_gmt":"2021-12-08T09:17:12","slug":"bao-ton-di-san-van-hoa-va-phat-trien-kinh-te-xa-hoi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/index.php\/2021\/12\/08\/bao-ton-di-san-van-hoa-va-phat-trien-kinh-te-xa-hoi\/","title":{"rendered":"B\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i"},"content":{"rendered":"<p>V\u1edbi b\u1ec1 d\u00e0y truy\u1ec1n th\u1ed1ng ng\u00e0n n\u0103m v\u0103n hi\u1ebfn, Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 m\u1ed9t kho t\u00e0ng v\u00f4 c\u00f9ng phong ph\u00fa c\u00e1c di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a v\u1eadt th\u1ec3 v\u00e0 phi v\u1eadt th\u1ec3. Kho t\u00e0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean nh\u00e2n v\u0103n qu\u00fd gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 h\u00f4m nay k\u1ebf th\u1eeba, khai th\u00e1c, ph\u00e1t huy ph\u1ee5c v\u1ee5 cho ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-12839\" src=\"http:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bao-ton-di-san-van-hoa-va-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-300x150.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bao-ton-di-san-van-hoa-va-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-300x150.jpg 300w, https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bao-ton-di-san-van-hoa-va-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bao-ton-di-san-van-hoa-va-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-768x384.jpg 768w, https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bao-ton-di-san-van-hoa-va-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-696x348.jpg 696w, https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bao-ton-di-san-van-hoa-va-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-1068x534.jpg 1068w, https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bao-ton-di-san-van-hoa-va-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-840x420.jpg 840w, https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bao-ton-di-san-van-hoa-va-phat-trien-kinh-te-xa-hoi.jpg 1448w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>Trong nh\u1eefng n\u0103m qua, c\u00f4ng cu\u1ed9c b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u00e0nh t\u1ef1u kh\u1ea3 quan,\u00a0g\u00f3p ph\u1ea7n b\u1ea3o v\u1ec7, l\u01b0u gi\u1eef,\u00a0trao truy\u1ec1n c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, khai th\u00e1c t\u1ed1t ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n kinh t\u1ebf c\u1ee7a di s\u1ea3n, \u0111\u00f3ng g\u00f3p hi\u1ec7u qu\u1ea3 cho ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean,\u00a0c\u00f4ng cu\u1ed9c n\u00e0y\u00a0c\u0169ng\u00a0\u0111ang \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi\u00a0r\u1ea5t nhi\u1ec1u\u00a0th\u00e1ch th\u1ee9c, kh\u00f3 kh\u0103n\u00a0trong\u00a0vi\u1ec7c\u00a0x\u1eed l\u00fd\u00a0h\u00e0i h\u00f2a\u00a0m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n, gi\u1eef g\u00ecn v\u00e0 khai th\u00e1c, m\u1ee5c ti\u00eau kinh t\u1ebf v\u00e0\u00a0m\u1ee5c ti\u00eau\u00a0v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n<p><strong>M\u1ed8T S\u1ed0 KHUYNH H\u01af\u1edaNG \u1ee8NG X\u1eec TRONG QUAN H\u1ec6 GI\u1eeeA B\u1ea2O T\u1ed2N DI S\u1ea2N V\u0102N H\u00d3A V\u1edaI PH\u00c1T TRI\u1ec2N KINH T\u1ebe &#8211; X\u00c3 H\u1ed8I<\/strong><\/p>\n<p><em>Th\u1ee9 nh\u1ea5t, b\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n t\u1ed1t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng khai th\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1 tr\u1ecb kinh t\u1ebf.<\/em><\/p>\n<p>Ki\u1ec3u \u1ee9ng x\u1eed n\u00e0y mang \u0111\u1eadm d\u1ea5u \u1ea5n c\u1ee7a t\u01b0 duy th\u1eddi bao c\u1ea5p, khi c\u00f4ng cu\u1ed9c b\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea3m b\u1ea3o v\u1ec1 m\u1ecdi m\u1eb7t (t\u00e0i ch\u00ednh, c\u01a1 s\u1edf v\u1eadt ch\u1ea5t, ngu\u1ed3n l\u1ef1c con ng\u01b0\u1eddi\u2026), do \u0111\u00f3, th\u01b0\u1eddng th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng, \u00edt ch\u1ecbu \u0111\u1ed5i m\u1edbi, kh\u00f4ng d\u00e1m ngh\u0129, d\u00e1m l\u00e0m, d\u1eabn t\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng nhi\u1ec1u khi \u0111\u1ec3 di s\u1ea3n n\u1eb1m \u201c\u0111\u1eafp chi\u1ebfu\u201d, s\u1ed1ng tr\u00ean di s\u1ea3n m\u00e0 v\u1eabn \u201c\u0111\u00f3i\u201d.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u00f2n c\u00f3 l\u00fd do xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb nh\u1eadn th\u1ee9c, v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m cho r\u1eb1ng b\u1ea3o v\u1ec7 di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a l\u00e0 c\u1ea7n b\u1ea3o t\u1ed3n nguy\u00ean v\u1eb9n (nguy\u00ean tr\u1ea1ng) c\u00e1c di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a, kh\u00f4ng l\u00e0m bi\u1ebfn d\u1ea1ng, thay \u0111\u1ed5i hi\u1ec7n tr\u1ea1ng c\u1ee7a di s\u1ea3n. Theo quan di\u1ec3m n\u00e0y, di s\u1ea3n l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e1u v\u1eadt c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9, cho n\u00ean ph\u1ea3i g\u00ecn gi\u1eef c\u1ea9n tr\u1ecdng,\u00a0kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1ea5t m\u00e1t, suy suy\u1ec3n, mai m\u1ed9t. Vi\u1ec7c thay \u0111\u1ed5i, l\u00e0m m\u1edbi di s\u1ea3n\u00a0c\u00f3 th\u1ec3\u00a0ph\u1ee7 l\u00ean c\u00e1c l\u1edbp v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi,\u00a0l\u00e0m cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 sau kh\u00f4ng truy nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb nguy\u00ean g\u1ed1c\u00a0c\u1ee7a di s\u1ea3n.\u00a0Do v\u1eady c\u00f3 nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn\u00a0cho r\u1eb1ng:\u00a0\u201cN\u00f3i t\u1edbi b\u1ea3o t\u1ed3n, ta c\u1ea7n ph\u1ea3i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u1eef g\u00ecn to\u00e0n b\u1ed9 v\u00e0 nguy\u00ean v\u1eb9n \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7n b\u1ea3o t\u1ed3n\u201d<sup>(1)<\/sup>\u00a0hay\u00a0\u201cN\u1ebfu h\u00f4m nay\u00a0ch\u00fang ta gi\u1eef nh\u1eefng\u00a0th\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1eadt,\u00a0mai sau c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7\u00a0ti\u1ebfp theo\u00a0l\u1ea1i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng th\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1eadt\u00a0\u1ea5y\u00a0\u0111\u1ec3 m\u00e0 quy chi\u1ebfu th\u00ec\u00a0s\u1ebd\u00a0th\u1eadt l\u00e0 th\u1ea3m h\u1ecda\u201d<sup>(2)<\/sup>.\u00a0M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u\u00a0c\u00f2n\u00a0l\u00ean \u00e1n s\u1ef1 pha t\u1ea1p gi\u1eefa c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u00a0v\u00e0\u00a0\u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i lo\u1ea1i b\u1ecf s\u1ef1 pha tr\u1ed9n th\u00f4 k\u1ec7ch \u0111\u00f3<sup>(3)<\/sup>.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00fang \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a v\u1eadt th\u1ec3. V\u1edbi c\u00e1c\u00a0c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac, \u0111i\u00eau kh\u1eafc, h\u1ed9i h\u1ecda, di ch\u1ec9\u00a0kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc (nh\u01b0 quan ni\u1ec7m c\u1ee7a UNESCO), hay\u00a0\u00a0di\u00a0t\u00edch l\u1ecbch s\u1eed &#8211; v\u0103n\u00a0h\u00f3a,danh\u00a0lamth\u1eafng\u00a0c\u1ea3nh,div\u1eadt,c\u1ed5v\u1eadt,\u00a0b\u1ea3ov\u1eadt\u00a0qu\u1ed1cgia (nh\u01b0\u00a0Lu\u1eadt Di s\u1ea3n V\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam), th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00e2n danh \u201cb\u1ea3o t\u1ed3n ph\u00e1t tri\u1ec3n\u201d \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1edbi c\u00e1c hi\u1ec7n v\u1eadt, x\u00e2m h\u1ea1i c\u00e1c\u00a0di t\u00edch, ph\u00e1 v\u1ee1 c\u1ea3nh quan c\u00e1c danh lam th\u1eafng c\u1ea3nh. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd l\u00e0\u00a0m\u1ed9t\u00a0s\u1ef1 ph\u00e1 ho\u1ea1i di s\u1ea3n, l\u00e0 c\u00f3 t\u1ed9i v\u1edbi cha \u00f4ng, l\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u00e1nh m\u1ea5t\u00a0nh\u1eefng\u00a0kho t\u00e0ng v\u00f4 gi\u00e1\u00a0c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9.\u00a0\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi tinh th\u1ea7n c\u1ee7a c\u00e1c Hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng, C\u00f4ng \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf nh\u01b0:\u00a0<em>Hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng Athens v\u1ec1 b\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a<\/em>\u00a0(1931),\u00a0<em>Hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng Venice v\u1ec1 b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 tr\u00f9ng tu di t\u00edch<\/em>\u00a0(1964),\u00a0<em>Hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng Bura<\/em>\u00a0(1979),\u00a0<em>V\u0103n ki\u1ec7n Nara<\/em>\u00a0(1994),\u00a0\u00a0<em>Nguy\u00ean t\u1eafc ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o v\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7 di t\u00edch, c\u1ee5m c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u00e0 di ch\u1ec9 c\u1ee7a ICOMOS<\/em>\u00a0(1993),\u00a0<em>C\u00f4ng \u01b0\u1edbc v\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7 di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 thi\u00ean nhi\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi<\/em>\u00a0(1972) c\u1ee7a UNESCO, v.v&#8230;\u00a0B\u1ea3o t\u1ed3n nguy\u00ean tr\u1ea1ng \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 c\u1ea7n\u00a0gi\u1eef nguy\u00ean tr\u1ea1ng th\u00e1i khi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp h\u1ea1ng di t\u00edch, \u0111\u01b0\u1ee3c lu\u1eadt h\u00f3a.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ed1t kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u01b0 kh\u01b0 gi\u1eef nguy\u00ean di s\u1ea3n m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft khai th\u00e1c, ph\u00e1t huy c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a n\u00f3.\u00a0Hi\u1ec7n nay, nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng s\u1edf h\u1eefu nh\u1eefng di s\u1ea3n r\u1ea5t qu\u00fd, \u0111\u1ea7y ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111\u1ec3 khai th\u00e1c ph\u00e1t huy, nh\u01b0ng do v\u1eabn trung th\u00e0nh v\u1edbi c\u00e1ch l\u00e0m c\u0169, t\u01b0 duy theo l\u1ed1i m\u00f2n, kh\u00f4ng n\u0103ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed5i m\u1edbi, n\u00ean nhi\u1ec1u khi s\u1ed1ng tr\u00ean di s\u1ea3n m\u00e0 kh\u00f4ng khai th\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n.\u00a0M\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ea3o t\u00e0ng s\u1edf h\u1eefu nh\u1eefng c\u1ed5 v\u1eadt, b\u1ea3o v\u1eadt qu\u00fd gi\u00e1, nh\u01b0ng do lo l\u1eafng m\u1ea5t m\u00e1t, h\u01b0 h\u1ea1i \u0111\u00e3 ch\u1ee7 y\u1ebfu thi\u00ean v\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7, c\u1ea5t gi\u1eef di s\u1ea3n, th\u1eadm ch\u00ed cho v\u00e0o kho kh\u00f3a k\u1ef9, c\u00e1ch ly v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a phi v\u1eadt th\u1ec3, nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn l\u00ean \u00e1n nh\u1eefng c\u1ea3i bi\u00ean, n\u00e2ng cao, ph\u00e1t tri\u1ec3n. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 l\u1ed1i h\u00e1t c\u1ee7a Quan h\u1ecd c\u1ed5, Ca Tr\u00f9 ph\u1ea3i h\u00e1t \u201c\u0111\u00fang nh\u01b0 c\u00e1c c\u1ee5 ng\u00e0y x\u01b0a\u201d, l\u1ec5 h\u1ed9i ph\u1ea3i chu\u1ea9n ch\u1ec9nh nh\u01b0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng\u2026 Nh\u01b0ng nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec r\u1ea5t kh\u00f3 ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a di s\u1ea3n trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i, kh\u00f4ng h\u1ea5p d\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng ch\u00fang th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u1edbi, nh\u1ea5t l\u00e0 gi\u1edbi tr\u1ebb.<\/p>\n<p><span class=\"Bodytext3NotItalic\">C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y,\u00a0<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">n\u1ebfu ch\u1ec9 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn b\u1ea3o t\u1ed3n<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">\u00a0di s\u1ea3n<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">,\u00a0<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">gi\u1eef g\u00ecn truy\u1ec1n th\u1ed1ng m\u00e0 k<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">h\u01b0\u1edbc t\u1eeb m\u1ecdi y\u1ebfu t\u1ed1 m\u1edbi,\u00a0<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">b\u1ea3o t\u1ed3n \u201c\u0111\u00f4ng l\u1ea1nh\u201d di s\u1ea3n\u00a0<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">th\u00ec\u00a0<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">s\u1ebd r\u1ea5t kh\u00f3 ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a di s\u1ea3n, kh\u00f4ng khai th\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n kinh t\u1ebf, kh\u00f4ng ph\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/span><\/p>\n<p><span class=\"Bodytext3NotItalic\">Th\u1ee9 hai, k<\/span><em>hai th\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb kinh t\u1ebf t\u1ed1t, nh\u01b0ng b\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n k\u00e9m.<\/em><\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 khuynh h\u01b0\u1edbng khai th\u00e1c t\u1ed1i \u0111a gi\u00e1 tr\u1ecb kinh t\u1ebf c\u1ee7a di s\u1ea3n, \u0111\u1eb7t m\u1ee5c ti\u00eau l\u1ee3i nhu\u1eadn l\u00ean tr\u00ean h\u1ebft. V\u00ec th\u1ebf, khai th\u00e1c c\u1ea1n ki\u1ec7t di s\u1ea3n, x\u00e2m h\u1ea1i, th\u1eadm ch\u00ed b\u00f3p m\u00e9o di s\u1ea3n \u0111\u1ec3 thu l\u1ee3i.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n nay di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a \u0111ang tr\u1edf th\u00e0nh\u00a0m\u1ed9t ngu\u1ed3n l\u1ef1c\u00a0l\u1edbn, m\u1ed9t t\u00e0i nguy\u00ean nh\u00e2n v\u0103n\u00a0\u0111\u1ea7y ti\u1ec1m n\u0103ng\u00a0\u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i, do v\u1eady nhi\u1ec1u\u00a0\u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, t\u1ed5 ch\u1ee9c, c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u00e3 t\u1eadn d\u1ee5ng th\u1ebf m\u1ea1nh n\u00e0y \u0111\u1ec3 khai th\u00e1c t\u1ed1t \u0111a gi\u00e1 tr\u1ecb kinh t\u1ebf c\u1ee7a di s\u1ea3n.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, trong kh\u00f4ng \u00edt tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p do qu\u00e1 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n kinh t\u1ebf, \u0111\u1eb7t n\u1eb7ng m\u1ee5c ti\u00eau l\u1ee3i nhu\u1eadn, n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t nh\u1eb9 c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n, ch\u1ec9 c\u1ed1t sao doanh thu c\u00e0ng nhi\u1ec1u c\u00e0ng t\u1ed1t.<\/p>\n<p>Tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n l\u00fd lu\u1eadn, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec7n h\u1ed9 r\u1eb1ng\u00a0\u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m\u00a0\u201cb\u1ea3o t\u1ed3n ph\u00e1t tri\u1ec3n\u201d.\u00a0V\u1edbi c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn n\u00e0y, h\u1ecd cho r\u1eb1ng\u00a0c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn di s\u1ea3n th\u00e0nh\u00a0h\u00e0ng h\u00f3a c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb kinh t\u1ebf cao, th\u00e0nh\u00a0s\u1ea3n ph\u1ea9m du l\u1ecbch,\u00a0s\u1ef1 ki\u1ec7n\u00a0v\u0103n h\u00f3a\u00a0\u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o ngu\u1ed3n thu ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c gia<sup>(4)<\/sup>.\u00a0Vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i ph\u1ee5 thu\u1ed9c 100% v\u00e0o nh\u1eefng c\u1ee9 li\u1ec7u c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 th\u00eam nh\u1eefng s\u00e1ng t\u1ea1o, \u0111\u01b0a th\u00eam nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 v\u0103n h\u00f3a\u00a0m\u1edbi\u00a0nh\u1eb1m gia t\u0103ng t\u00ednh h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a di s\u1ea3n.<\/p>\n<p>T\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn khuynh h\u01b0\u1edbng\u00a0<em>ho\u00e0nh tr\u00e1ng h\u00f3a<\/em>\u00a0di s\u1ea3n, c\u1ed1 g\u1eafng\u00a0l\u00e0m cho di s\u1ea3n \u201cto \u0111\u1eb9p\u201d h\u01a1n, \u201chi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d h\u01a1n, n\u1ed5i ti\u1ebfng h\u01a1n \u0111\u1ec3 thu h\u00fat kh\u00e1ch.\u00a0C\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111ua nhau\u00a0t\u00f4n t\u1ea1o, l\u00e0m m\u1edbi\u00a0di t\u00edch, \u201cn\u00e2ng c\u1ea5p di s\u1ea3n\u201d. N\u0103m 2012, ch\u00f9a Tr\u0103m Gian (huy\u1ec7n Ch\u01b0\u01a1ng M\u1ef9,\u00a0Tp\u00a0H\u00e0 N\u1ed9i) \u0111\u00e3\u00a0b\u1ecb tr\u00f9ng tu,\u00a0t\u00f4n t\u1ea1o\u00a0theo\u00a0ki\u1ec3u\u00a0\u201cl\u00e0m m\u1edbi di t\u00edch\u201d\u00a0b\u1eb1ng nh\u1eefng\u00a0nguy\u00ean\u00a0v\u1eadt li\u1ec7u,\u00a0c\u1ea5u ki\u1ec7n m\u1edbi, th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u1eadp \u0111i x\u00e2y m\u1edbi ho\u00e0n to\u00e0n\u00a0nh\u00e0 T\u1ed5\u00a0v\u00e0\u00a0g\u00e1c Kh\u00e1nh. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n h\u00e0ng lo\u1ea1t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p\u00a0tr\u00f9ng tu, t\u00f4n t\u1ea1o kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn y\u1ebfu t\u1ed1 g\u1ed1c\u00a0nh\u01b0: L\u0103ng Ng\u00f4 Quy\u1ec1n (2014), Tam quan ch\u00f9a B\u1ed5 \u0110\u00e0 (2017), Bia Qu\u1ed1c h\u1ecdc Hu\u1ebf (2017), x\u00e2y m\u1edbi t\u01b0\u1ee3ng B\u00e0 Ch\u00faa X\u1ee9 th\u1ee9 2 tr\u00ean n\u00fai Sam (2017), v.v\u2026 Ng\u01b0\u1eddi ta th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n\u00a0d\u00e1m l\u00e0m \u0111\u1ed9ng gi\u1ea3, ch\u00f9a gi\u1ea3, \u201cbi\u1ebfn kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f3\u201d \u0111\u1ec3 thu l\u1eddi, ki\u1ebfm ch\u00e1c. V\u00f9ng l\u00f5i Qu\u1ea7n th\u1ec3 danh th\u1eafng Tr\u00e0ng An t\u1eebng ngang nhi\u00ean b\u1ecb x\u1ebb n\u00fai d\u1ef1ng c\u1ed9t b\u00ea t\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng d<em>\u00e0i h\u01a1n 1km\u00a0<\/em><em>v\u1edbi<\/em><em>\u00a0h\u01a1n 2.200 b\u1eadc<\/em>, v.v\u2026<\/p>\n<p>C\u00e1c di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a phi v\u1eadt th\u1ec3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m l\u00e0m cho \u201cho\u00e0nh tr\u00e1ng\u201d. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111ua nhau l\u1eadp c\u00e1c \u201ck\u1ef7 l\u1ee5c\u00a0Guinness\u201d, nh\u01b0:<strong><em>\u00a0<\/em><\/strong>d\u00e0n \u0111\u1ed3ng ca v\u1edbi 3.500 li\u1ec1n anh, li\u1ec1n ch\u1ecb Quan h\u1ecd \u1edf B\u1eafc Ninh (n\u0103m 2012),\u00a0b\u00e1nh ch\u01b0ng kh\u1ed5ng l\u1ed3 n\u1eb7ng 5,7 t\u1ea5n\u00a0d\u00e2ng l\u1ec5\u00a0t\u1ea1i\u00a0\u0111\u1ec1n Qu\u1ed1c M\u1eabu \u00c2u C\u01a1, H\u01b0ng Y\u00ean (2014),\u00a0b\u00e1nh d\u00e0y n\u1eb7ng h\u01a1n 2 t\u1ea5n t\u1ea1i l\u1ec5 h\u1ed9i c\u1ea7u ph\u00fac \u0111\u1ec1n \u0110\u1ed9c C\u01b0\u1edbc, Thanh H\u00f3a (2017) hay nh\u1eefng\u00a0tr\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng l\u1edbn nh\u1ea5t, l\u1ecd l\u1ee5c b\u00ecnh to nh\u1ea5t, \u0111o\u00e0n tr\u00ecnh di\u1ec5n \u00e1o d\u00e0i \u0111\u00f4ng nh\u1ea5t, v.v&#8230;<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng l\u1ea1m d\u1ee5ng, khai th\u00e1c c\u1ea1n ki\u1ec7t di s\u1ea3n kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m, t\u00ednh ch\u1ea5t, tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a ch\u00fang. \u0110\u01a1n c\u1eed nh\u01b0 vi\u1ec7c t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00e1c cu\u1ed9c thi hoa h\u1eadu, c\u00e1c\u00a0s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1edbn, \u0103n u\u1ed1ng, ti\u1ec7c t\u00f9ng\u00a0trong trong c\u00e1c hang \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a V\u1ecbnh H\u1ea1 Long, Phong Nha &#8211; K\u1ebb B\u00e0ng\u2026 Theo c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ecba ch\u1ea5t h\u1ecdc, vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng \u00e2m thanh, \u00e1nh s\u00e1ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 l\u1edbn, t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd l\u00e0m t\u0103ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 v\u00e0 kh\u00ed CO2,\u00a0SO2, H2S, k\u00edch th\u00edch n\u1ea5m m\u1ed1c, r\u00eau, \u0111\u1ecba t\u1ea3o ph\u00e1t tri\u1ec3n,\u00a0x\u00e2m h\u1ea1i\u00a0c\u00e1c th\u1ea1ch nh\u0169 v\u00e0 m\u0103ng \u0111\u00e1\u00a0m\u00e0\u00a0thi\u00ean nhi\u00ean\u00a0ph\u1ea3i ki\u1ebfn\u00a0t\u1ea1o\u00a0h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Trong khi \u0111\u00f3, \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi ta th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng c\u1eeda \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 hang \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 cho ch\u00fang ngh\u1ec9 ng\u01a1i, ph\u1ee5c h\u1ed3i sau m\u1ed9t th\u1eddi gian khai th\u00e1c.<\/p>\n<p>Xu h\u01b0\u1edbng<em>\u00a0th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00f3a<\/em>\u00a0di s\u1ea3n th\u1ec3 hi\u1ec7n \u1edf\u00a0nh\u1eefng\u00a0n\u1ed7 l\u1ef1c m\u1edf r\u1ed9ng quy m\u00f4 l\u1ec5 h\u1ed9i, b\u00f3p m\u00e9o b\u1ea3n ch\u1ea5t\u00a0c\u1ee7a di\u1ec5n x\u01b0\u1edbng d\u00e2n gian,\u00a0ng\u1ee5y\u00a0t\u1ea1o c\u00e1c sinh ho\u1ea1t v\u0103n h\u00f3a c\u1ed5 truy\u1ec1n, c\u1ed1t\u00a0sao thu h\u00fat \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0ng nhi\u1ec1u\u00a0du kh\u00e1ch\u00a0c\u00e0ng t\u1ed1t\u00a0nh\u1eb1m\u00a0thu l\u1ee3i t\u1eeb c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 li\u00ean quan. Nghi l\u1ec5 h\u1ea7u \u0111\u1ed3ng trong t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng Th\u1edd M\u1eabu Tam ph\u1ee7, T\u1ee9 ph\u1ee7\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a l\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c\u00a0t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00f9y ti\u1ec7n kh\u1eafp n\u01a1i: tr\u00ean v\u1ec9a h\u00e8, trong qu\u00e1n x\u00e1, th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 trong \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0\u00a0<em>dung t\u1ee5c h\u00f3a, t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng h\u00f3a, gi\u1ea3i thi\u00eang h\u00f3a<\/em>\u00a0di s\u1ea3n, nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi\u00a0c\u1ed3ng chi\u00eang T\u00e2y Nguy\u00ean\u00a0(ph\u1ee5c v\u1ee5 du l\u1ecbch \u1edf L\u1ea1c D\u01b0\u01a1ng, L\u00e2m \u0110\u1ed3ng), nh\u00e3 nh\u1ea1c cung \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf\u00a0(t\u1ea1i c\u00e1c fesstival Hu\u1ebf), h\u00e1t Xoan\u00a0(ph\u1ee5c v\u1ee5\u00a0du\u00a0kh\u00e1ch\u00a0\u1edf Ph\u00fa Th\u1ecd), hay tr\u00ecnh di\u1ec5n\u00a0Ca\u00a0Tr\u00f9,\u00a0V\u00ed Gi\u1eb7m\u00a0ph\u1ee5c v\u1ee5 th\u1ef1c kh\u00e1ch t\u1ea1i\u00a0c\u00e1c nh\u00e0 h\u00e0ng, kh\u00e1ch s\u1ea1n\u2026\u00a0\u0110\u1ebfn\u00a0nh\u1eefng lo\u1ea1i h\u00ecnh di s\u1ea3n \u201ct\u00e0i t\u1eed\u201d, \u201cngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u1ecb ngh\u1ec7 thu\u1eadt\u201d v\u1ed1n kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn\u00a0kh\u00eda c\u1ea1nh kinh t\u1ebf\u00a0nh\u01b0 \u0110\u1eddn ca t\u00e0i t\u1eed, D\u00e2n ca\u00a0Quan h\u1ecd\u00a0B\u1eafc Ninh&#8230; c\u0169ng\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c\u00a0khai th\u00e1c \u0111\u1ec3\u00a0\u201cxin ti\u1ec1n\u201d.<\/p>\n<p>T\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n kinh t\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eefng c\u00e1ch t\u00e2n, l\u00e0m m\u1edbi n\u00e0y s\u1ebd\u00a0t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 sinh \u0111\u1ed9ng,\u00a0m\u1edbi l\u1ea1,\u00a0h\u1ea5p d\u1eabn\u00a0\u0111\u1ed1i v\u1edbi\u00a0c\u00f4ng ch\u00fang\u00a0d\u1eabn t\u1edbi doanh thu cao. Nh\u01b0ng t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n v\u0103n h\u00f3a, \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 b\u00f3p m\u00e9o, l\u00e0m sai l\u1ec7ch di s\u1ea3n. Nguy hi\u1ec3m h\u01a1n l\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang, du kh\u00e1ch trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 qu\u1ed1c t\u1ebf s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft, nh\u1eadn th\u1ee9c ho\u00e0n to\u00e0n sai l\u1ea1c v\u1ec1 di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng\u00a0\u0111i\u1ec1u\u00a0\u0111\u00f3\u00a0g\u00f3p ph\u1ea7n\u00a0t\u1ea1o n\u00ean nh\u1eefng \u201cth\u1ef1c h\u00e0nh x\u1ea5u\u201d\u00a0trong b\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n\u00a0v\u0103n h\u00f3a,\u00a0\u0111\u00f4i khi tr\u1edf\u00a0n\u00ean phi v\u0103n h\u00f3a,\u00a0\u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i tinh th\u1ea7n b\u1ea3o t\u1ed3n\u00a0di s\u1ea3n\u00a0c\u1ee7a UNESCO v\u00e0 Lu\u1eadt Di s\u1ea3n V\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam.\u00a0Theo \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, qu\u00e1 tr\u00ecnh \u201cs\u00e2n kh\u1ea5u h\u00f3a\u201d, \u201cs\u00e1ng t\u1ea1o truy\u1ec1n th\u1ed1ng\u201d \u0111\u00e3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i b\u1ea3n ch\u1ea5t, n\u1ed9i dung, \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a nhi\u1ec1u di s\u1ea3n<sup>(5)<\/sup>.<\/p>\n<p><span class=\"Bodytext3NotItalic\">V\u1ec1 l\u00e2u d\u00e0i, v<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">i\u1ec7c qu\u00e1 coi tr\u1ecdng\u00a0<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">m\u1ee5c ti\u00eau kinh t\u1ebf<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">, \u0111\u1eb7t\u00a0<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">doanh thu,\u00a0<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">l\u1ee3i nhu\u1eadn l\u00ean tr\u00ean h\u1ebft m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn nhu c\u1ea7u b\u1ea3o t\u1ed3n gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">\u00a0<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">h\u1ec7 l\u1ee5y v\u1ec1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u0103n h\u00f3a &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i,\u00a0<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">c\u1ea3n tr\u1edf s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng.<\/span><\/p>\n<p><em>Th\u1ee9 ba, c\u00e2n \u0111\u1ed1i, h\u00e0i h\u00f2a gi\u1eefa b\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n v\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i<\/em>.<\/p>\n<p>Th\u1ef1c ti\u1ec5n\u00a0nhi\u1ec1u n\u0103m qua\u00a0cho th\u1ea5y, nh\u1eefng di s\u1ea3n n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ecfa \u0111\u00e1ng c\u1ea3 hai v\u1ebf b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy, gi\u1eef g\u00ecn v\u00e0 khai th\u00e1c th\u00ec s\u1ebd thu \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u1ea3 quan\u00a0v\u00e0 d\u00e0i l\u00e2u. \u0110\u00e2y l\u00e0 khuynh h\u01b0\u1edbng \u1ee9ng x\u1eed v\u1edbi di s\u1ea3n l\u00fd t\u01b0\u1edfng nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch nh\u1ea5t, nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cm\u1ee5c ti\u00eau k\u00e9p\u201d v\u1eeba b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c di s\u1ea3n, v\u1eeba \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau kinh t\u1ebf.\u00a0<span class=\"Bodytext3NotItalic\">Tuy nhi\u00ean, tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i to\u00e1n kh\u00f3 kh\u00f4ng d\u1ec5 g\u00ec th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u00e0 hi\u1ec7n nay ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 di s\u1ea3n \u0111\u1ea1t t\u1edbi.<\/span><\/p>\n<p><span class=\"Bodytext3NotItalic\">H\u1ed9i An l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 ti\u00eau bi\u1ec3u v\u1ec1 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p h\u00e0i h\u00f2a gi\u1eefa b\u1ea3o t\u1ed3n\u00a0<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">di s<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">\u1ea3n<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">\u00a0v\u0103n h\u00f3a v\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i<\/span><span class=\"Bodytext3NotItalic\">. C\u00e1c ng\u00f4i nh\u00e0 c\u1ed5 v\u1edbi nh\u1eefng\u00a0<\/span>n\u00e9t ki\u1ebfn tr\u00fac Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 Trung Hoa<span class=\"Bodytext3NotItalic\">\u00a0\u0111a ph\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m tr\u00f9ng tu, t\u00f4n t\u1ea1o, b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00fang quy c\u00e1ch; c\u00e1c \u0111\u1ec1n, ch\u00f9a, h\u1ed9i qu\u00e1n v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n s\u1eafc ri\u00eang; nh\u1eefng \u0111\u00eam R\u1eb1m ph\u1ed1 c\u1ed5 v\u1eeba gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng kh\u00ed c\u1ed5 x\u01b0a, v\u1eeba mang h\u01a1i th\u1edf cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi\u2026<\/span><\/p>\n<p>Qu\u1ea7n th\u1ec3 di t\u00edch c\u1ed1 \u0111\u00f4 Hu\u1ebf, sau m\u1ed9t th\u1eddi gian b\u1ecb UNESCO \u0111\u01b0a v\u00e0o\u00a0\u201cdanh s\u00e1ch \u0111en\u201d, \u0111\u1ebfn nay \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh\u00a0n\u01a1i b\u1ea3o t\u1ed3n kh\u00e1 t\u1ed1t c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ea3nh quan, ki\u1ebfn tr\u00fac, ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u00f3a phi v\u1eadt th\u1ec3 g\u1eafn v\u1edbi v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u1ed1 \u0111\u00f4, v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi Hu\u1ebf. Nh\u1eefng k\u1ef3 festival v\u1edbi s\u1ef1 g\u00f3p m\u1eb7t c\u1ee7a c\u00e1c l\u00e0ng ngh\u1ec1 th\u1ee7 c\u00f4ng truy\u1ec1n th\u1ed1ng, \u1ea9m th\u1ef1c, trang ph\u1ee5c ph\u1ed1i h\u1ee3p c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi \u0111\u00e3 ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7u.\u00a0N\u0103m 2019, t\u1ed5ng l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1ch tham quan c\u00e1c di t\u00edch c\u1ed1 \u0111\u00f4 Hu\u1ebf \u0111\u1ea1t h\u01a1n 3,5 tri\u1ec7u l\u01b0\u1ee3t, t\u1ed5ng doanh thu b\u00e1n v\u00e9 \u0111\u1ea1t g\u1ea7n 388 t\u1ef7 \u0111\u1ed3ng (t\u0103ng 1,6% so n\u0103m 2018), doanh thu d\u1ecbch v\u1ee5 \u0111\u1ea1t g\u1ea7n 19 t\u1ef7 \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p>T\u1ea1i\u00a0V\u1ecbnh H\u1ea1 Long, sau khi b\u1ecb\u00a0<a href=\"https:\/\/thethaovanhoa.vn\/tags\/unesco.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">UNESCO<\/a>\u00a0\u0111\u01b0a v\u00e0o danh s\u00e1ch khuy\u1ebfn\u00a0ngh\u1ecb,\u00a0ch\u00ednh quy\u1ec1n t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Ninh \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ea3i thi\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1ea1t nhi\u1ec1u b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn trong vi\u1ec7c k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa khai th\u00e1c c\u1ea3nh quan thi\u00ean nhi\u00ean tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p v\u1edbi\u00a0nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c l\u1ec5 h\u1ed9i m\u1edbi nh\u01b0 tr\u00ecnh di\u1ec5n \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1, carnaval, \u1ea9m th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1\u2026 N\u0103m 2019,\u00a0<span class=\"hgkelc\">V\u1ecbnh H\u1ea1 Long\u00a0\u0111\u00e3 \u0111\u00f3n \u0111\u01b0\u1ee3c 4,4 tri\u1ec7u kh\u00e1ch, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 2,9 tri\u1ec7u kh\u00e1ch qu\u1ed1c t\u1ebf, doanh thu\u00a0t\u1eeb du l\u1ecbch \u0111\u1ea1t 1.237 t\u1ef7 \u0111\u1ed3ng.<\/span><\/p>\n<p>V\u0103n Mi\u1ebfu &#8211; Qu\u1ed1c T\u1eed Gi\u00e1m c\u0169ng l\u00e0 m\u00f4 h\u00ecnh v\u1eeba b\u1ea3o t\u1ed3n r\u1ea5t t\u1ed1t c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb di t\u00edch, hi\u1ec7n v\u1eadt, c\u1ea3nh quan, v\u1eeba k\u1ebft h\u1ee3p t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u0103n h\u00f3a, ngh\u1ec7 thu\u1eadt, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng du l\u1ecbch \u0111a d\u1ea1ng t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c ngu\u1ed3n thu l\u1edbn v\u00e0 s\u1ee9c s\u1ed1ng cho di s\u1ea3n.\u00a0Nh\u1edd v\u1eady, n\u0103m 2019, khu di t\u00edch \u0111\u00e3 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 2 tri\u1ec7u l\u01b0\u1ee3t kh\u00e1ch tham quan trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 qu\u1ed1c t\u1ebf, t\u1ed5ng thu t\u1eeb kh\u00e1ch du l\u1ecbch \u0111\u1ea1t 45,7 t\u1ef7\u00a0\u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<table class=\"reTableSelected\" border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" align=\"center\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Trong\u00a0qu\u00e1 tr\u00ecnh khai th\u00e1c\u00a0di s\u1ea3n c\u1ea7n \u0111\u1ea3m b\u1ea3o c\u00e2n b\u1eb1ng\u00a0m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa kinh t\u1ebf v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a.\u00a0Kinh t\u1ebf v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a l\u00e0 hai y\u1ebfu t\u1ed1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c, ph\u1ee5 thu\u1ed9c,\u00a0b\u1ed5 sung cho nhau. Ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 khai th\u00e1c kh\u00eda c\u1ea1nh kinh t\u1ebf c\u1ee7a di s\u1ea3n\u00a0v\u0103n h\u00f3a\u00a0\u0111\u1ec3 t\u1ea1o \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c cho ph\u00e1t tri\u1ec3n\u00a0v\u00e0 di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a\u00a0c\u1ea7n\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn nh\u1eadn nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn h\u1eefu c\u01a1 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf\u00a0&#8211; x\u00e3 h\u1ed9i.\u00a0Tuy nhi\u00ean,\u00a0c\u0169ng\u00a0kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00ec m\u1ee5c ti\u00eau kinh t\u1ebf, m\u1ee5c ti\u00eau l\u1ee3i nhu\u1eadn m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ebfm x\u1ec9a \u0111\u1ebfn c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau v\u0103n h\u00f3a, gi\u1eef g\u00ecn c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u00f3a. Kh\u00f4ng th\u1ec3\u00a0\u201chy sinh\u201d\u00a0di s\u1ea3n,\u00a0\u201chy sinh\u201d\u00a0v\u0103n h\u00f3a v\u00ec m\u1ee5c ti\u00eau kinh t\u1ebf.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u1ea7n b\u1ea3o \u0111\u1ea3m s\u1ef1\u00a0c\u00e2n \u0111\u1ed1i\u00a0h\u00e0i h\u00f2a gi\u1eefa\u00a0hai\u00a0qu\u00e1 tr\u00ecnh\u00a0b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy. Nh\u1eefng\u00a0v\u00ed d\u1ee5\u00a0th\u1ea5t b\u1ea1i v\u1ec1 gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u1ed1i quan h\u1ec7 n\u00e0y trong\u00a0\u0111\u1ea1i\u00a0\u0111a s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p\u00a0\u0111\u1ec1u\u00a0l\u00e0 do qu\u00e1 coi tr\u1ecdng v\u1ebf khai th\u00e1c, l\u1ea1m d\u1ee5ng\u00a0qu\u00e1 m\u1ee9c\u00a0di s\u1ea3n m\u00e0 kh\u00f4ng\u00a0quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn\u00a0c\u00f4ng t\u00e1c\u00a0b\u1ea3o v\u1ec7,\u00a0b\u1ea3o t\u1ed3n.\u00a0Hi\u1ec7n nay,\u00a0nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc\u00a0tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 r\u1ea5t ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n\u00a0kh\u1ea3 n\u0103ng, s\u1ee9c ch\u1ee9a c\u1ee7a di s\u1ea3n \u0111\u1ec3\u00a0khai th\u00e1c \u0111\u00fang m\u1ee9c, \u201ct\u1edbi h\u1ea1n\u201d,\u00a0\u0111i\u1ec1u ti\u1ebft l\u01b0\u1ee3ng du kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn th\u0103m.<\/p>\n<p>Tuy\u00a0nhi\u00ean, \u1edf chi\u1ec1u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean qu\u00e1 th\u1eadn tr\u1ecdng, ch\u1ec9 ch\u0103m lo b\u1ea3o t\u1ed3n, gi\u1eef g\u00ecn m\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft khai th\u00e1c, ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n. Nh\u01b0 v\u1eady, v\u00f4 h\u00ecnh chung l\u1ea1i r\u01a1i v\u00e0o c\u1ef1c tr\u00ec tr\u1ec7, th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ec3 l\u00e3ng ph\u00ed m\u1ed9t ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean nh\u00e2n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5\u00a0t\u1ed1t cho\u00a0ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>\u0110\u1ec0 XU\u1ea4T M\u1ed8T S\u1ed0 GI\u1ea2I PH\u00c1P<\/strong><\/p>\n<p>Nh\u1eb1m x\u1eed l\u00fd m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa b\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a v\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u1ea3i ph\u00e1p nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p><em>M\u1ed9t l\u00e0, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng tuy\u00ean truy\u1ec1n, ph\u1ed5 bi\u1ebfn,\u00a0gi\u00e1o d\u1ee5c ph\u00e1p lu\u1eadt\u00a0v\u1ec1 b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a.<\/em><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, c\u1ea7n tuy\u00ean truy\u1ec1n, ph\u1ed5 bi\u1ebfn, n\u00e2ng cao nh\u1eadn th\u1ee9c cho ch\u00ednh c\u00e1c c\u1ea5p l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.\u00a0Hi\u1ec7n nay, nh\u1eadn th\u1ee9c, s\u1ef1 quan t\u00e2m v\u1ec1 b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a ngay t\u1ea7ng l\u1edbp l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u1edf nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u0169ng ch\u01b0a th\u1ef1c s\u1ef1 th\u1ea5u \u0111\u00e1o, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u1ec3 hi\u1ec7n tr\u00ean nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n sau: 1) Ch\u01b0a c\u00f3 th\u00f4ng tin, hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc, \u0111\u00fang \u0111\u1eafn v\u1ec1 c\u00e1c quan \u0111i\u1ec3m, nguy\u00ean t\u1eafc b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy di s\u1ea3n,\u00a0t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng, quy\u1ebft s\u00e1ch sai l\u1ea7m, ch\u1ec7ch h\u01b0\u1edbng; 2)\u00a0Hi\u1ec3u bi\u1ebft ch\u01b0a th\u1ea5u \u0111\u00e1o v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t, \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1c danh hi\u1ec7u di s\u1ea3n\u00a0(c\u1ee7a UNESCO, c\u1ea5p qu\u1ed1c gia, c\u1ea5p t\u1ec9nh\u2026), d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng ch\u1ea1y \u0111ua theo danh hi\u1ec7u, theo h\u00ecnh th\u1ee9c, phong tr\u00e0o m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111i v\u00e0o th\u1ef1c ch\u1ea5t; 3) Coi di s\u1ea3n ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 ph\u00e1t tri\u1ec3n du l\u1ecbch, du l\u1ecbch l\u00e0 c\u1ee9u c\u00e1nh \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 di s\u1ea3n.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 kh\u1eafc ph\u1ee5c nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft sai l\u1ec7ch nh\u01b0 v\u1eady, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, c\u1ea7n n\u00e2ng cao nh\u1eadn th\u1ee9c cho \u201cquan tr\u00ed\u201d \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi n\u00e2ng cao d\u00e2n tr\u00ed. Mu\u1ed1n tr\u00e1nh nh\u1eefng tranh c\u00e3i v\u00f4 \u00edch v\u1ec1 nguy\u00ean t\u1eafc b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n, th\u00ec t\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c quan \u0111i\u1ec3m, \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a UNESCO (qua c\u00e1c C\u00f4ng \u01b0\u1edbc v\u1ec1 di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a n\u0103m 1972 v\u00e0 2003, c\u00e1c cam k\u1ebft c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c di s\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c UNESCO ghi danh). Nh\u00ecn chung, nh\u1eefng \u201cth\u1ef1c h\u00e0nh t\u1ed1t\u201d theo \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a UNESCO s\u1ebd l\u00e0\u00a0 nh\u1eefng khu\u00f4n m\u1eabu, ti\u00eau ch\u00ed \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o trong vi\u1ec7c \u1ee9ng x\u1eed v\u1edbi di s\u1ea3n.<\/p>\n<p><em>\u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a v\u1eadt th\u1ec3,<\/em>\u00a0ph\u1ea3i \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 ph\u00e1t huy c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb l\u1ecbch s\u1eed, v\u0103n h\u00f3a, khoa h\u1ecdc c\u1ee7a ch\u00fang. C\u1ed1 g\u1eafng l\u01b0u gi\u1eef v\u00e0 chuy\u1ec3n giao t\u00ednh ch\u00e2n x\u00e1c l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ch\u00fang cho\u00a0c\u00e1c\u00a0th\u1ebf h\u1ec7 ti\u1ebfp theo &#8211; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd c\u00f3 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt ch\u1eafc ch\u1eafn h\u01a1n ch\u00fang ta \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n b\u1ea3o t\u1ed3n th\u00edch h\u1ee3p h\u01a1n.\u00a0C\u1ea7n c\u1ed1 g\u1eafng\u00a0duy tr\u00ec nh\u1eefng ch\u1ee9c n\u0103ng truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a di s\u1ea3n b\u00ean c\u1ea1nh vi\u1ec7c\u00a0t\u1ea1o l\u1eadp\u00a0nh\u1eefng c\u00f4ng n\u0103ng m\u1edbi c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n<p><em>\u0110\u1ed1i v\u1edbi di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a phi v\u1eadt th\u1ec3<\/em>, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy ch\u00ednh l\u00e0\u00a0\u0111\u1ec3\u00a0gi\u1eef g\u00ecn nh\u1eefng v\u1ed1n qu\u00fd c\u1ee7a\u00a0v\u0103n h\u00f3a\u00a0truy\u1ec1n th\u1ed1ng,\u00a0\u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u1ed5i lu\u1ed3ng sinh kh\u00ed m\u1edbi ti\u1ebfp s\u1ee9c cho n\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i. Nh\u01b0 v\u1eady, b\u1ea3o v\u1ec7 di s\u1ea3n ch\u00ednh l\u00e0 \u201cgi\u1eef l\u1eeda v\u00e0 ti\u1ebfp l\u1eeda\u201d cho di s\u1ea3n.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u1ea7n tuy\u00ean truy\u1ec1n, gi\u00e1o d\u1ee5c, n\u00e2ng cao nh\u1eadn th\u1ee9c cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng l\u00e0 ch\u1ee7 th\u1ec3 c\u1ee7a di s\u1ea3n ho\u1eb7c s\u1ed1ng d\u1ef1a v\u00e0o di s\u1ea3n. T\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u1ed5 bi\u1ebfn ph\u00e1p lu\u1eadt, trang b\u1ecb cho h\u1ecd nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft, ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a di s\u1ea3n, c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc \u1ee9ng x\u1eed v\u1edbi di s\u1ea3n \u0111\u1ec3 g\u00f3p ph\u1ea7n kh\u1eafc ph\u1ee5c t\u00ecnh tr\u1ea1ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00f3a, ho\u00e0nh tr\u00e1ng h\u00f3a, gi\u1ea3i thi\u00eang h\u00f3a di s\u1ea3n.<\/p>\n<p>\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edbng t\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng, c\u1ea7n gi\u00e1o d\u1ee5c \u00fd th\u1ee9c v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u1ee9ng x\u1eed v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng x\u1ea3 r\u00e1c b\u1eeba b\u00e3i, ph\u00e1 v\u1ee1 c\u1ea3nh quan, x\u00e2m h\u1ea1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-12840 size-full\" src=\"http:\/\/125.212.131.38\/mattranhp\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/dulichcoythucdungdelaigingoaidauchanhinhanh.png\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"526\" srcset=\"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/dulichcoythucdungdelaigingoaidauchanhinhanh.png 800w, https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/dulichcoythucdungdelaigingoaidauchanhinhanh-300x197.png 300w, https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/dulichcoythucdungdelaigingoaidauchanhinhanh-768x505.png 768w, https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/dulichcoythucdungdelaigingoaidauchanhinhanh-696x458.png 696w, https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/dulichcoythucdungdelaigingoaidauchanhinhanh-639x420.png 639w, https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/dulichcoythucdungdelaigingoaidauchanhinhanh-741x486.png 741w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p><em>Hai l\u00e0, n\u00e2ng cao hi\u1ec7u qu\u1ea3 qu\u1ea3n l\u00fd nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 di s\u1ea3n.<\/em><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, c\u1ea7n ti\u1ebfp t\u1ee5c r\u00e0 so\u00e1t, ho\u00e0n thi\u1ec7n h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u0103n b\u1ea3n quy ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt v\u1ec1 di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a. M\u1eb7c d\u00f9 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 c\u00f3 Lu\u1eadt Di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a t\u1eeb n\u0103m 2001 v\u00e0 b\u1ed5 sung, s\u1eeda \u0111\u1ed5i n\u0103m 2009, nh\u01b0ng nhi\u1ec1u thu\u1eadt ng\u1eef, kh\u00e1i ni\u1ec7m, n\u1ed9i dung c\u1ee7a Lu\u1eadt n\u00e0y c\u00f2n ch\u01b0a t\u01b0\u01a1ng th\u00edch v\u1edbi c\u00e1c v\u0103n ki\u1ec7n qu\u1ed1c t\u1ebf, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1edbi hai C\u00f4ng \u01b0\u1edbc n\u0103m 1972 v\u00e0 2003 c\u1ee7a UNESCO. Do v\u1eady, c\u1ea7n ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1eeda \u0111\u1ed5i, b\u1ed5 sung Lu\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c hi\u1ec7n sao cho \u0111\u1ea1t hi\u1ec7u l\u1ef1c, hi\u1ec7u qu\u1ea3 cao.<\/p>\n<p>T\u0103ng c\u01b0\u1eddng c\u00f4ng t\u00e1c gi\u00e1m s\u00e1t, ki\u1ec3m tra vi\u1ec7c th\u1ef1c thi c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n qu\u1ea3n l\u00fd, c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ti\u1ebfn h\u00e0nh thanh tra, ki\u1ec3m tra \u0111\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c sai ph\u1ea1m. C\u1ea7n c\u00f3 ch\u1ebf t\u00e0i x\u1eed ph\u1ea1t ph\u00f9 h\u1ee3p, nghi\u00eam kh\u1eafc, \u0111\u1ee7 s\u1ee9c r\u0103n \u0111e \u0111\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1c t\u00e1i ph\u1ea1m.<\/p>\n<p>Tu\u00e2n th\u1ee7 v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi\u00eam c\u00e1c Quy ho\u1ea1ch, K\u1ebf ho\u1ea1ch, \u0110\u1ec1 \u00e1n, D\u1ef1 \u00e1n v\u1ec1\u00a0b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea9y m\u1ea1nh c\u00f4ng t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc, ki\u1ec3m k\u00ea, l\u00e0m h\u1ed3 s\u01a1 khoa h\u1ecdc cho c\u00e1c di s\u1ea3n, l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9 cho c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy.<\/p>\n<p>N\u00e2ng cao ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n nh\u00e2n l\u1ef1c l\u00e0m c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy di s\u1ea3n. \u0110\u1ea9y m\u1ea1nh \u0111\u00e0o t\u1ea1o, b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ed9i ng\u0169 c\u00e1n b\u1ed9 c\u00f3 chuy\u00ean m\u00f4n cao, n\u0103ng l\u1ef1c t\u1ed1t v\u1ec1 qu\u1ea3n l\u00fd di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n<p>Ph\u00e2n b\u1ed5 h\u1ee3p l\u00fd v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ed1t c\u00e1c ngu\u1ed3n l\u1ef1c \u0111\u1ea7u t\u01b0 trong c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n<p><em>Ba l\u00e0, ph\u00e1t huy vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng.<\/em><\/p>\n<p>Ph\u00e1t huy vai tr\u00f2 t\u1ef1 qu\u1ea3n, t\u1ef1 gi\u00e1c v\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng trong c\u00f4ng cu\u1ed9c b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a. Khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u1ef1 nguy\u1ec7n tham gia gi\u1eef g\u00ecn, ph\u00e1t huy di s\u1ea3n. Trao quy\u1ec1n cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng trong qu\u1ea3n l\u00fd di t\u00edch, danh th\u1eafng, t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 h\u1ed9i, th\u1ef1c h\u00e0nh di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a phi v\u1eadt th\u1ec3\u2026<\/p>\n<p>Mu\u1ed1n v\u1eady ph\u1ea3i x\u1eed l\u00fd h\u00e0i h\u00f2a l\u1ee3i \u00edch v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m gi\u1eefa Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng trong qu\u00e1 tr\u00ecnh qu\u1ea3n l\u00fd, khai th\u00e1c v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 di s\u1ea3n. Ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh r\u00f5 vai tr\u00f2, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ee3i\u00a0t\u1eeb c\u1ea3\u00a0hai ph\u00eda. C\u1ea7n \u0111\u1ea3m b\u1ea3o c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf l\u00e2u d\u00e0i, cung c\u1ea5p nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch kinh t\u1ebf v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i t\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c\u00a0h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i t\u1eeb di s\u1ea3n,\u00a0t\u1eeb \u0111\u00f3 k\u00edch th\u00edch h\u1ecd t\u1ef1 nguy\u1ec7n, t\u1ef1 gi\u00e1c b\u1ea3o v\u1ec7 di s\u1ea3n, t\u1ea1o n\u00ean ch\u1ea5t keo g\u1eafn k\u1ebft c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi di s\u1ea3n. \u0110\u1ea9y m\u1ea1nh x\u00e3 h\u1ed9i h\u00f3a, huy \u0111\u1ed9ng c\u00e1c ngu\u1ed3n l\u1ef1c kh\u00e1c nhau trong vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n g\u1eafn v\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u0169ng c\u1ea7n tr\u00e1nh xu h\u01b0\u1edbng \u201ch\u00e0nh ch\u00ednh h\u00f3a\u201d, \u201cNh\u00e0 n\u01b0\u1edbc h\u00f3a\u201d di s\u1ea3n, ch\u00ednh quy\u1ec1n \u201cl\u1ea5n s\u00e2n\u201d, l\u00e0m thay ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong th\u1ef1c h\u00e0nh di s\u1ea3n.\u00a0Vi\u1ec7c l\u00e0m n\u00e0y v\u00f4 h\u00ecnh trung s\u1ebd \u0111\u1ea9y ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n r\u1eddi xa b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a di s\u1ea3n\u00a0v\u00e0\u00a0t\u00e1ch di s\u1ea3n ra kh\u1ecfi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a n\u00f3. Ch\u1ec9 khi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00f3 hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc v\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 tham gia ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng v\u00e0o vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7\u00a0v\u00e0 ph\u00e1t huy\u00a0gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n, th\u00ec khi \u0111\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 m\u1edbi b\u1ec1n v\u1eefng, l\u00e2u d\u00e0i.<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" align=\"center\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Hi\u1ec7n nay ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u1ef1a v\u00e0o c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111ang l\u00e0 m\u1ed9t xu th\u1ebf c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p\u00a0h\u1eefu hi\u1ec7u\u00a0\u0111\u1ec3 khai th\u00e1c b\u1ec1n v\u1eefng di s\u1ea3n.\u00a0C\u00e1c c\u00f4ng \u01b0\u1edbc\u00a0c\u1ee7a UNESCO c\u0169ng\u00a0lu\u00f4n \u0111\u1ec1 cao vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng &#8211;\u00a0nh\u1eefng\u00a0ch\u1ee7 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c\u00a0s\u00e1ng\u00a0t\u1ea1o, duy tr\u00ec v\u00e0 trao truy\u1ec1n\u00a0di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>B\u1ed1n l\u00e0, t\u1eadn d\u1ee5ng vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, chuy\u00ean gia, ph\u1ea3n bi\u1ec7n x\u00e3 h\u1ed9i trong b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a.<\/em><\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 c\u00f4ng cu\u1ed9c b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n g\u1eafn v\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ea7n huy \u0111\u1ed9ng tr\u00ed tu\u1ec7, c\u00f4ng s\u1ee9c, s\u00e1ng ki\u1ebfn c\u1ee7a to\u00e0n x\u00e3 h\u1ed9i t\u1eeb nhi\u1ec1u ph\u00eda: nh\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd, c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, c\u00e1c c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, chuy\u00ean gia trong l\u0129nh v\u1ef1c di s\u1ea3n.<\/p>\n<p>Th\u1ef1c ti\u1ec5n cho th\u1ea5y, b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t k\u00eanh gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 khai th\u00e1c di s\u1ea3n r\u1ea5t h\u1eefu hi\u1ec7u, s\u00e2u s\u00e1t. V\u1edbi l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng thanh tra, ki\u1ec3m tra c\u00f2n nhi\u1ec1u h\u1ea1n ch\u1ebf, c\u00e1c c\u01a1 quan qu\u1ea3n l\u00fd kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bao qu\u00e1t\u00a0 h\u1ebft c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong l\u0129nh v\u1ef1c di s\u1ea3n di\u1ec5n ra tr\u00ean c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. Ch\u00ednh c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o v\u00e0 d\u01b0 lu\u1eadn x\u00e3 h\u1ed9i l\u00e0 \u0111\u1ed9i ng\u0169 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u1eafc l\u1ef1c cho c\u00f4ng cu\u1ed9c n\u00e0y. R\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ee5 vi\u1ec7c n\u1ed5i c\u1ed9m, b\u1ee9c x\u00fac, c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ti\u00eau c\u1ef1c trong \u1ee9ng x\u1eed v\u1edbi di s\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o \u0111\u00e0i \u0111\u01b0a tin hay ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ph\u1ea3n \u00e1nh th\u00f4ng qua m\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u00e3 k\u1ecbp th\u1eddi cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<p>C\u1ea7n tranh th\u1ee7 \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u00f3ng g\u00f3p, t\u01b0 v\u1ea5n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, chuy\u00ean gia trong l\u0129nh v\u1ef1c di s\u1ea3n, nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ph\u1ee9c t\u1ea1p, nh\u1ea1y c\u1ea3m, g\u00e2y nhi\u1ec1u tranh c\u00e3i.<\/p>\n<p>C\u1ea7n t\u1eadn d\u1ee5ng s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u1ec1 chuy\u00ean m\u00f4n v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1c chuy\u00ean gia\u00a0 UNESCO (\u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c trong c\u00e1c D\u1ef1 \u00e1n c\u1ee7a UNESCO t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam hay \u1edf V\u0103n ph\u00f2ng UNESCO t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i). V\u00ed d\u1ee5, TS. Frank Proschan \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng bu\u1ed5i thuy\u1ebft tr\u00ecnh r\u1ea5t h\u1eefu \u00edch v\u1ec1 c\u00e1c danh hi\u1ec7u di s\u1ea3n c\u1ee7a UNESCO v\u00e0 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c, kh\u00e1ch quan tinh th\u1ea7n c\u1ee7a UNESCO v\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7 di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a v\u1eadt th\u1ec3 v\u00e0 phi v\u1eadt th\u1ec3.<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" align=\"center\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\">M\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c mu\u1ed1n ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111i l\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng gi\u1eef g\u00ecn v\u00e0\u00a0ph\u00e1t huy\u00a0c\u00e1c di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a qu\u00fd gi\u00e1 t\u1eeb qu\u00e1 kh\u1ee9. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n\u00a0\u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o kh\u00f4ng ng\u1eebng, s\u1ef1 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng linh ho\u1ea1t v\u1eadn d\u1ee5ng c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc khoa h\u1ecdc \u0111\u1ec3 l\u1ef1a ch\u1ecdn ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n b\u1ea3o t\u1ed3n t\u1ed1i \u01b0u, l\u00e0m sao v\u1eeba khai th\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1m n\u0103ng kinh t\u1ebf c\u1ee7a di s\u1ea3n,\u00a0v\u1eeba\u00a0gi\u1eef\u00a0g\u00ecn\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb\u00a0l\u1ecbch s\u1eed,\u00a0v\u0103n h\u00f3a, khoa h\u1ecdc, ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a ch\u00fang, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n\u00a0b\u1ec1n v\u1eefng c\u1ee7a di s\u1ea3n.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>GS.TS. T\u1eeb Th\u1ecb Loan<br \/>\n<\/strong><em>Vi\u1ec7n V\u0103n h\u00f3a Ngh\u1ec7 thu\u1eadt qu\u1ed1c gia Vi\u1ec7t Nam<br \/>\n\u1ee6y vi\u00ean H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Di s\u1ea3n V\u0103n h\u00f3a qu\u1ed1c gia<\/em><\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p>(1) T\u00f4 V\u0169:\u00a0<em>\u00c2m nh\u1ea1c Vi\u1ec7t Nam truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/em>, Vi\u1ec7n \u00c2m nh\u1ea1c, H, 2002, tr. 242.<\/p>\n<p>(2) Ph\u1ecfng v\u1ea5n GS.TSKH. T\u00f4 Ng\u1ecdc Thanh, nguy\u00ean Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i V\u0103n ngh\u1ec7 d\u00e2n gian Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>(3) \u0110inh Gia Kh\u00e1nh &#8211; L\u00ea H\u1eefu T\u1ea7ng, \u201cH\u1ed9i l\u1ec5 d\u00e2n gian truy\u1ec1n th\u1ed1ng trong th\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d, in trong s\u00e1ch L\u1ec5 h\u1ed9i truy\u1ec1n th\u1ed1ng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, Nxb. Khoa h\u1ecdc X\u00e3 h\u1ed9i, H, 1993, tr. 28.<\/p>\n<p>(4) B\u00f9i Quang Th\u1eafng: T\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 h\u1ed9i nh\u01b0 l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c s\u1ef1 ki\u1ec7n, T\u1ea1p ch\u00ed V\u0103n h\u00f3a Ngh\u1ec7 thu\u1eadt, s\u1ed1 318, th\u00e1ng 12\/2010, tr.28.<\/p>\n<p>(5) L\u00ea H\u1ed3ng L\u00fd, \u0110\u00e0o Th\u1ebf \u0110\u1ee9c, Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Hi\u1ec1n, Ho\u00e0ng C\u1ea7m:\u00a0<em>Vai tr\u00f2 c\u1ee7a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng th\u1ef1c h\u00e0nh v\u0103n h\u00f3a trong vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n: B\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n b\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n c\u1ed3ng chi\u00eang v\u00e0 nh\u00e3 nh\u1ea1c<\/em>, trong s\u00e1ch B\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy l\u1ec5 h\u1ed9i c\u1ed5 truy\u1ec1n trong x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i (tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p H\u1ed9i Gi\u00f3ng). Nxb V\u0103n h\u00f3a Th\u00f4ng tin, H, 2012.<\/p>\n<p>Theo tuyengiao.vn<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u1edbi b\u1ec1 d\u00e0y truy\u1ec1n th\u1ed1ng ng\u00e0n n\u0103m v\u0103n hi\u1ebfn, Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 m\u1ed9t kho t\u00e0ng v\u00f4 c\u00f9ng phong ph\u00fa c\u00e1c di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a v\u1eadt th\u1ec3 v\u00e0 phi v\u1eadt th\u1ec3. Kho t\u00e0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean nh\u00e2n v\u0103n qu\u00fd gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 h\u00f4m nay k\u1ebf th\u1eeba, khai th\u00e1c, ph\u00e1t huy ph\u1ee5c v\u1ee5 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":12839,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[105,108],"tags":[],"class_list":{"0":"post-12838","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kinh-nghiem-va-thuc-tien","8":"category-tin-noi-bat-4"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12838"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12838\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mattranhaiphong.org.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}